Nietrzymanie moczu to wstydliwy problem, który dotyka 1 na 5 kobiet po 40. roku życia. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest to jednak zaburzenie wyłącznie kobiece. Często występuje również u mężczyzn w wieku senioralnym. Według danych statystycznych co 3. mężczyzna po 80. roku życia zmaga się z niekontrolowanym wyciekiem moczu (1). Jakie są jego przyczyny i jak sobie z nim radzić?
Definicja nietrzymania moczu
Nietrzymanie moczu to mimowolny, niezależny od świadomej woli pacjenta, wypływ moczu z pęcherza moczowego, prowadzący do jego częściowego lub całkowitego opróżnienia. Samo w sobie nietrzymanie moczu nie jest chorobą, lecz objawem i sygnałem, że w organizmie dzieje się coś nieprawidłowego. Jego wystąpienie zawsze wymaga oceny lekarskiej, najczęściej przez urologa, a w przypadku kobiet również przez ginekologa. Wbrew powszechnemu przekonaniu nietrzymanie moczu nie jest nieuchronną konsekwencją starzenia się ani wyłącznie problemem kobiet – może dotknąć każdego, niezależnie od płci i wieku (1).
Typy nietrzymania moczu
Wyróżnia się 3 podstawowe typy nietrzymania moczu:
- Wysiłkowe nietrzymanie moczu
Zdecydowanie najczęstsza postać, polegająca na mimowolnym wycieku moczu podczas wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej, np. przy kaszlu, kichaniu, śmiechu lub wysiłku fizycznym. Przyczyną jest osłabienie mięśni dna miednicy.
- Nietrzymanie moczu z nagłym parciem
Jest to nagłe, silne i trudne do opanowania parcie na pęcherz, w wyniku którego dochodzi do nietrzymania moczu. Taki rodzaj nietrzymania moczu może towarzyszyć chorobie jaką jest pęcherz nadreaktywny (OAB). Pacjenci często nie są w stanie dojść na czas do toalety, a bodźcem do oddawania moczu może być zmiana pozycji ciała, dźwięk lejącej się wody czy stosunek płciowy.
- Nietrzymanie moczu z przepełnienia
Występuje wtedy, gdy jest jakaś przeszkoda w odpływie moczu np. nadmiernie rozrośnięty gruczoł krokowy (prostata). Wtedy pęcherz jest wypełniony moczem, a jego ściany są rozciągnięte. W konsekwencji mocz może stale lub czasowo bezwiednie wyciekać.
Nieco bardziej specyficzne i rzadziej występujące może być także nietrzymanie moczu związane z zaburzeniami w układzie neurologicznym. Jest to czynnościowe nietrzymanie moczu występujące na przykład w chorobie Parkinsona lub stwardnieniu rozsianym. Z kolei nietrzymanie moczu związane z zapaleniem pęcherza to przemijające nietrzymanie moczu (1).
Kiedy i jak często występuje nietrzymanie moczu?
Jak wskazuje Ministerstwo Zdrowia, ponad 2 miliony osób w Polsce boryka się z problemem nietrzymania moczu, choć rzeczywista liczba może być znacznie wyższa ze względu na wstydliwy charakter schorzenia. Na całym świecie nietrzymanie moczu dotyczy ono około 303 milionów kobiet i 121 milionów mężczyzn (2).
Jednocześnie to co jest szczególnie niepokojące, to fakt, że tylko co druga osoba z nietrzymaniem moczu zgłasza ten problem lekarzowi (1).
Nietrzymanie moczu – przyczyny
Podstawową przyczyną nietrzymania moczu jest zaburzenie pracy pomiędzy mięśniami dna miednicy, zwieraczem cewki moczowej oraz niekiedy także układem nerwowym. Patrząc na statystyki występowania nietrzymania moczu, można zauważyć, że to zaburzenie zdecydowanie częściej występuje u kobiet, zwłaszcza, jeśli analizuje się osoby w 4 czy 5. dekadzie życia. Jest to związane z tym, że niejednokrotnie kobiety mają wyższe ryzyko rozwoju tego zaburzenia z uwagi na budowę anatomiczną czy występowanie ciąży i porodu (1).
Przyczyną nietrzymania moczu mogą być także menopauza i związane z nią zmiany hormonalne. Z kolei u mężczyzn za nietrzymanie moczu odpowiadać mogą choroby gruczołu krokowego. Ryzyko tego zaburzenia wzrasta również w otyłości, przy przewlekłych zaparciach, podczas infekcji układu moczowego, a także w chorobach neurologicznych. Na nietrzymanie moczu wpływ mają także stosowane leki np. diuretyki, a także wszelkie operacje i urazy, zwłaszcza jeśli dotyczą miednicy lub dolnych odcinków kręgosłupa (1, 3).
Objawy nietrzymania moczu
Objawy nietrzymania moczu mogą obejmować dolegliwości o różnym nasileniu i zależą od podstawowej przyczyny wystąpienia zaburzenia. Najbardziej charakterystycznym objawem jest mimowolny wyciek moczu. Niekiedy może występować także nagłe, silne parcie na mocz lub konieczność częstego korzystania z toalety, nykturia i uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza np. gdy przyczyną jest nietrzymanie moczu z przepełnienia (1, 3).
Warto wiedzieć, że to właśnie na podstawie objawów lekarz dokonuje wstępnej diagnozy, którą następnie pogłębia odpowiednimi badaniami. Zazwyczaj wykonuje się badanie ogólne moczu, badania krwi, USG nerek, badanie przedmiotowe i badanie urodynamiczne. Na tej podstawie podejmowana jest decyzja o wyborze leczenia (1).
Leczenie nietrzymania moczu zawsze zależy od pierwotnej przyczyny schorzenia. Najczęściej stosuje się ćwiczenia dna miednicy, odpowiednie leki, a niekiedy także wskazane są zabiegi chirurgiczne. Jednocześnie w codziennej profilaktyce zdrowia układu moczowego, obok modyfikacji stylu życia i ćwiczeń fizycznych, pomocne mogą być również leki takie jak Urosept®. Zaleca się je stosować w profilaktyce zapalenia pęcherza, a także przy kamicy nerkowej. Jego celem jest wspieranie prawidłowego funkcjonowania układu moczowego (4).
Ćwiczenia na nietrzymanie moczu – na czym polegają?
Jeśli za nietrzymanie moczu odpowiadają osłabione mięśnie to właśnie ich ćwiczenie może być niezwykle pomocne. Polegają one na regularnych spięciach i rozluźnieniu mięśni dna miednicy, co pozwala je wzmocnić. Najczęściej zaleca się wykonywać co najmniej 3 serie po 10–15 powtórzeń dziennie (5).
Podsumowując nietrzymanie moczu to powszechny problem, zarówno u mężczyzn, jak i kobiet. Często jest nieleczone i bagatelizowane z uwagi na jego wstydliwy charakter. Warto jednak podkreślić, że odpowiednia diagnostyka i leczenie może pomóc odzyskać dawny komfort życia.
Bibliografia:
- Medycyna Praktyczna dla Pacjentów. Nietrzymanie moczu – rodzaje, leczenie i sposoby zapobiegania. mp.pl. Dostęp online: 13.05.2026.
- Pacjent.gov.pl. Nie tylko kobiecy problem – nietrzymanie moczu. Dostęp online: 13.05.2026.
- Rogowski A., Baranowski W. Nietrzymanie moczu u młodych kobiet. Ginekologia po Dyplomie. Dostęp online: 13.05.2026.
- Urosept.pl, dostęp online 12.04.2026.
UROSEPT®
tabletka drażowana
Produkt złożony. Wskazania do stosowania: Urosept jest lekiem o łagodnym działaniu moczopędnym. Stosowany jest pomocniczo w zakażeniach układu moczowego i w kamicy dróg moczowych. Podmiot odpowiedzialny: PZZ Herbapol S.A. ul. Towarowa 47/51, 61-896 Poznań
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą