Kolka nerkowa w ciąży – co to jest?
Kolka nerkowa w ciąży to dotkliwy ból w odcinku lędźwiowym, po lewej lub prawej stronie. Wiele kobiet mówi, że jest on silniejszy od tego porodowego. Co więcej – często myślą one, że ten oznacza skurcze porodowe. Ponadto obserwuje się tę przypadłość najczęściej w II lub III trymestrze ciąży. Warto podkreślić, że jest ona teoretycznie niegroźna dla dziecka.
Należy jednak na nią uważać, ponieważ może jej towarzyszyć utrudniony odpływ moczu, który często prowadzi do zakażeń układu moczowego. Te z kolei mogą przyczynić się do odmiedniczkowego zapalenia nerek, w wyniku czego dziecko nierzadko przychodzi na świat szybciej, niż powinno. Co więcej, infekcje zwiększają ryzyko powikłań okołoporodowych (1).
Przyczyny kolki nerkowej w ciąży
Oto najczęstsze przyczyny kolki nerkowej w ciąży.
- Do kolki nerkowej w ciąży dochodzi najczęściej w wyniku kamicy nerkowej – szczególnie wtedy, gdy kamień trafia do moczowodu i mocz nie jest w stanie swobodnie przepływać (2).
- W niektórych przypadkach do kolki doprowadza wodonercze, które powstaje z kolei w wyniku ucisku rosnącej w ciąży macicy.
- Kolce nerkowej u ciężarnych sprzyjają zmiany hormonalne, a konkretnie – zwiększenie ilości progesteronu, który doprowadza do rozluźnienia mięśniówki gładkiej moczowodów i który może przyczyniać się do zastoju moczu (3).
- Kolka nerkowa często występuje wraz z zakażeniem układu moczowego – kobiety w ciąży nierzadko się z nim zmagają (4).
Objawy kolki nerkowej w ciąży
Jak już wspomnieliśmy, głównym objawem kolki nerkowej w ciąży jest silny ból w odcinku lędźwiowym. Czasem promieniuje też w kierunku pachwin (3), narządów rozrodczych, podbrzusza, a nawet ud (5) – z tym, że w tym ostatnim przypadku nie jest to typowy symptom.
Oprócz tego mogą pojawiać się następujące objawy:
- silne parcie na pęcherz,
- gorączka,
- dreszcze,
- obecność krwi w moczu,
- wymioty,
- dysuria (pieczenie lub ból podczas oddawania moczu),
- nudności (6).
Diagnostyka kolki nerkowej w ciąży
Aby sprawdzić, czy przyczyną bólu jest kolka nerkowa w ciąży, wykonuje się badanie USG nerek i pęcherza (7). Charakterystyczne dla tej przypadłości jest to, że lekarz podczas badania fizykalnego sprawdza, czy występuje tzw. objaw Goldflama – opukuje wówczas ręką odcinek lędźwiowy. Jeżeli odczuwalny jest ból, może to oznaczać opisywaną przypadłość, o ile towarzyszą jej inne objawy (3).
Leczenie kolki nerkowej w ciąży
Zazwyczaj dochodzi do samoistnego wydalenia złogów. Jeżeli kamienie mają większe rozmiary, często eliminuje się je podczas operacji lub poprzez ultradźwięki, jednak możliwe jest to nierzadko dopiero po przyjściu dziecka na świat. To wszystko sprawia, że jeżeli dojdzie do kolki nerkowej w ciąży, stosuje się głównie leczenie zachowawcze, a więc:
- nawodnienie – doustne lub dożylne, powinno być dopasowane do kondycji pacjentki,
- podawanie środków przeciwbólowych (i rozkurczowych) – zwykle w grę wchodzi m.in. paracetamol,
- podawanie antybiotyków – w sytuacji, gdy widoczne są objawy np. zakażenia układu moczowego,
- podawanie leków przeciwwymiotnych – jeśli pojawiają się wymioty bądź mdłości,
- dokładną obserwację – polegającą na monitorowaniu stanu kobiety oraz funkcjonowania jej nerek (3, 8).
Jeśli kolka nerkowa nadal się utrzymuje, stosuje się zabiegi takie jak:
- nefrostomia przezskórna – pozwala odprowadzać mocz poprzez wprowadzany przez skórę cewnik nefrostomijny,
- zakładanie cewnika moczowodowego – dzięki temu zabiegowi odpływ moczu do pęcherza jest swobodny,
- ureteroskopia – w ramach tego zabiegu rozkrusza się kamień, np. za pośrednictwem lasera, eliminuje on zatem przyczynę, a nie tylko objawy (3).
Jak zapobiegać kolce nerkowej u kobiet w ciąży?
Jeśli chcesz zapobiegać kolce nerkowej w trakcie ciąży, zadbaj o odpowiedni jadłospis. Przede wszystkim ogranicz spożywanie białka zwierzęcego i soli, ponieważ zmniejsza to ryzyko formowania się kamieni wapniowych (9). Ważne też, aby pić odpowiednią ilość wody (10) oraz jeść większą ilość owoców i warzyw, a także pić mniej napojów gazowanych (9).
Urosept – nieoceniona pomoc przy zakażeniach układu moczowego
| Informacja | Treść |
| Rola przy zakażeniach układu moczowego | Urosept wykazuje właściwości moczopędne i stosuje się go pomocniczo przy zakażeniach układu moczowego. |
| Skład | W leku można znaleźć m.in. wyciągi z liści brzozy, korzenia pietruszki, naowocni fasoli, liści borówki brusznicy. |
| Działanie | Urosept ma delikatne działanie moczopędne. |
| Dawkowanie | Rekomendowany jest dorosłym i młodzieży w wieku powyżej 12 lat. Należy przyjmować po 2 tabletki, 3 razy w ciągu dnia. |
Podsumowanie
Kolka nerkowa u ciężarnych kobiet to niedająca się zignorować przypadłość. W większości przypadków odpowiada za nią kamica nerkowa, choć sprzyjają jej również zmiany hormonalne oraz infekcje układu moczowego. Oprócz dotkliwego bólu objawia się ona silnym parciem na mocz, krwiomoczem, wymiotami czy gorączką. W jej diagnostyce przeprowadza się badanie USG i sprawdza się tzw. objaw Goldflama. Leczenie w trakcie ciąży jest zazwyczaj zachowawcze i obejmuje m.in. odpowiednie nawodnienie, antybiotyki oraz leki przeciwbólowe. Czasem konieczne jest jednak przeprowadzenie zabiegów takich jak np. zakładanie cewnika moczowodowego czy ureteroskopia.
Bibliografia:
- R. Drabczyk. Kolka nerkowa – przyczyny, objawy i leczenie. Jak zachować się w przypadku ataku kolki nerkowej? Medycyna praktyczna. Dostęp online 02.11.2025.
- A. Sałacki. Kamica nerkowa. Podyplomie.pl; 2017:11:Kamica nerkowa. Dostęp online 02.11.2025.
- Świniarski PP. Standardy leczenia kamicy moczowej. Medycyna po Dyplomie 2017;26:217-245
- M. Pietrewicz. Kamica nerkowa. Jak powstają kamienie nerkowe i jak wygląda profilaktyka? Dietetycy.org. Dostęp online 02.11.2025.
- Urosept(R). Strona producenta. Dostęp online 02.11.2025.