Dysuria to wywołujące dyskomfort oddawanie moczu (1). Pacjenci najczęściej opisują, że pojawia się przy nim ból, szczypanie, kłucie lub pieczenie. Warto podkreślić, że jest to objaw, a nie choroba. Występuje najczęściej przy zakażeniach układu moczowego oraz zakażeniach przenoszonych drogą płciową. Zazwyczaj stanowi on efekt „stanu zapalnego struktur, które są drażnione podczas oddawania moczu” (10). W Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 jego kod to R30.0.
Przyczyny dysurii
Przyczyny dysurii można podzielić na:
- czynniki zakaźne:
- zakażenie układu moczowego (m.in. zapalenie pęcherza i cewki moczowej) – stan zapalny często pobudza zakończenia nerwowe, co wywołuje ból (8),
- choroby przenoszone drogą płciową – często pojawiają się wraz z wydzieliną z cewki moczowej oraz świądem (11),
- czynniki niezakaźne:
- kamica układu moczowego (w tym kamica nerkowa) – w tym przypadku przemieszczające się złogi przyczyniają się do podrażnienia dróg moczowych,
- choroby gruczołu krokowego (u mężczyzn) – mamy tu na myśli m.in. zapalenie lub łagodny rozrost gruczołu krokowego, a także raka prostaty,
- czynniki drażniące i inne czynniki niezakaźne – doprowadzają one do stanu zapalnego, a także nadwrażliwości lub uszkodzenia cewki moczowej (5).
Dysuria u kobiet
Dysuria zdecydowanie częściej dotyka kobiet. Stanowi to efekt ich budowy anatomicznej. Kiedy bakterie przedostaną się już do cewki moczowej, dystans dzielący ją od pęcherza jest stosunkowo krótki (2). Kobieca cewka moczowa jest krótsza niż u mężczyzn (5).
Co więcej, na większą częstotliwość występowania dysurii u kobiet wpływa skłonność do nawracających zakażeń układu moczowego (5). Ryzyko pojawienia się tego objawu zwiększa również niedobór estrogenów po menopauzie (6). Warto podkreślić, że dysurię obserwują u siebie zwłaszcza młodsze panie, najpewniej za sprawą częstszej aktywności seksualnej (4).
Dysuria u mężczyzn
Jeśli chodzi o dysurię u mężczyzn, najczęstszymi jej przyczynami są schorzenia gruczołu krokowego oraz zapalenie cewki moczowej, które występuje w 60% przypadków (7, 8). Do tego należy dodać zapalenie najądrza oraz jądra (8). Ciekawostką jest to, że aż 88 proc. mężczyzn z zapaleniem cewki moczowej zgłasza obecność omawianego przez nas symptomu (9). U młodszych mężczyzn (podobnie jak i u kobiet) częściej odnotowuje się dysurię w przypadku zakażeń przenoszonych drogą płciową (12).
Objawy towarzyszące dysurii
Można wyróżnić pewne objawy dysurii. Są to:
- bóle w odcinku lędźwiowym,
- częstomocz,
- upławy z cewki moczowej,
- pieczenie cewki moczowej,
- problemy z oddawaniem moczu,
- mętny mocz, z widoczną krwią lub o nieprzyjemnej woni (3).
Do pilnej wizyty u lekarza powinny skłaniać ponadto takie objawy dysurii jak:
- gorączka,
- bóle odcinka lędźwiowego,
- wymioty,
- mocz zabarwiony krwią,
- wyraźne osłabienie,
- zły nastrój.
Rzadko kiedy dysuria występuje w izolacji, ponieważ jest jedynie symptomem, a nie chorobą.
Diagnostyka dysurii
Diagnostyka trudności w oddawaniu moczu może składać się z następujących etapów:
- wywiad i badanie przedmiotowe – wywiad powinien być ukierunkowany m.in. na objawy miejscowe, natomiast badanie fizykalne – np. na ocenę parametrów życiowych i stanu ogólnego czy ocenę bólu kąta żebrowo-kręgowego (8),
- badanie ogólne moczu i posiew moczu – pierwsze pozwala wykryć m.in. stan zapalny dróg moczowych, drugie natomiast umożliwia określenie patogenu, który ów stan wywołuje,
- badania z krwi – chodzi tu głównie o stężenie kreatyniny w surowicy krwi (8),
- badania obrazowe (m.in. USG dróg moczowych) – wykonuje się je najczęściej przy nawracającej dysurii,
- badania urodynamiczne – nie są standardem przy dysurii, ale wykonuje się je, gdy towarzyszą jej inne symptomy z dolnych dróg moczowych.
Leczenie bolesnego oddawania moczu
Jeśli chodzi o leczenie dysurii, można wyróżnić:
- leczenie przyczynowe – omawiany symptom może mieć różne podłoże (10), stąd np. przy zakażeniu układu moczowego stosuje się najczęściej antybiotyki, natomiast przy chorobach przenoszonych drogą płciową – terapię przeciwgrzybiczą, przeciwwirusową, jak również antybiotykową,
- leczenie objawowe – polega na łagodzeniu problemów z oddawaniem moczu, wykorzystuje się tutaj m.in. preparaty z furaginą czy leki rozkurczowe.
Czasem, gdy pojawią się objawy dyzuryczne, pacjenci stosują domowe sposoby na zapalenie pęcherza (będącego najczęstszą przyczyną dysurii). Metody te mogą być uzupełnieniem leczenia (nie powinny jednak go zastępować). Mamy tu na myśli m.in. picie dużych ilości wody, stosowanie moczopędnych ziół czy spożywanie pietruszki.
Podsumowanie
Dysuria pojawia się zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Z pewnością jest to objaw, którego nie należy ignorować – z uwagi na to, że stanowi najczęściej sygnał choroby. Do lekarza należy z nim zgłosić się zwłaszcza wtedy, gdy towarzyszą mu takie objawy, jak: gorączka, wymioty, bóle odcinka lędźwiowego, krwiomocz czy wyraźne osłabienie. Diagnostyka często wymaga przeprowadzenia różnych badań, takich jak badanie ogólne czy posiew moczu.
Bibliografia:
- National Library of Medicine, Dysuria. Medical Subject Headings U.S. Dostęp online 16.09.26.
- Harvard Health Publishing, Dysuria, Harvard Medical School 2023. Dostęp online 16.09.26.
- Maddukuri G., Dysuria, MSD Manual Professional Edition 2024. Dostęp online 16.09.26.
- Bremnor J. D., Sadovsky R., Evaluation of dysuria in adults, American Family Physician 2002. Dostęp online 16.09.26.
- Mehta P., Leslie S. W., Reddivari A. K. R., Dysuria, StatPearls 2026. Dostęp online 16.09.26.
- Kim H. K., Kang S. Y., Chung Y. J., Kim J. H., Kim M. R., The Recent Review of the Genitourinary Syndrome of Menopause, Journal of Menopausal Medicine 2015. Dostęp online 16.09.26.
- Roberts R. G., Hartlaub P. P., Evaluation of Dysuria in Men, American Family Physician 1999. Dostęp online 16.09.26.
- Michels T. C., Sands J. E., Dysuria: Evaluation and Differential Diagnosis in Adults, American Family Physician 2015. Dostęp online 16.09.26.
- Bellinato F., Maurelli M., Gisondi P., Lleo Fernandez M., Girolomoni G., Clinical profile and co-infections of urethritis in males, Italian Journal of Dermatology and Venereology 2021. Dostęp online 16.09.26.
- Hoffman A., Dolezal K. A., Powell R., Dysuria: Evaluation and Differential Diagnosis in Adults, American Family Physician 2025. Dostęp online 16.09.26.
- Sell J., Nasir M., Courchesne C., Urethritis: Rapid Evidence Review, American Family Physician 2021. Dostęp online 16.09.26.
- Roberts R. G., Hartlaub P. P., Evaluation of dysuria in men, American Family Physician 1999. Dostęp online 16.09.26.
UROSEPT®
tabletka drażowana
Produkt złożony. Wskazania do stosowania: Urosept jest lekiem o łagodnym działaniu moczopędnym. Stosowany jest pomocniczo w zakażeniach układu moczowego i w kamicy dróg moczowych. Podmiot odpowiedzialny: PZZ Herbapol S.A. ul. Towarowa 47/51, 61-896 Poznań
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą